USVV Odysseus ’91 uit Utrecht staat al jaren bekend als een levendige studentenvoetbalvereniging. Rond de 480 leden tussen de zeventien en dertig jaar oud trekken elke zaterdag het paars-wit aan. Het merendeel studeert aan de Universiteit Utrecht of de Hogeschool Utrecht; een kleine groep MBO-studenten sluit sinds vorig jaar aan. De vereniging telt tien damesteams en tien herenteams. Negen teams per categorie strijden in de KNVB-competitie, één team per categorie vormt een trainingsteam dat op vrijdagavond een 7-tegen-7-vorm speelt.
Naast het voetbal bruist Odysseus ’91 van de activiteiten. Van het Odybollen-zaalvoetbaltoernooi rond de feestdagen tot kroegentochten, thema-avonden, het openingsfeest, Paarse Piste, de wintersportreis en de Cantus: het verenigingsleven draait op volle toeren.
Door: Arie Martijn Schenk
Aan het eind van het seizoen staat traditioneel het Odyssey Toernooi op de agenda, een intern clubweekend waar ook externe teams welkom zijn. Bijna tien commissies en ruim honderd vrijwilligers trekken dit programma en geven de vereniging die kenmerkende energie op de Utrechtse velden.
Voorzitter Lucine IJzer, sinds september in functie, ziet hoe de dynamiek binnen Odysseus ’91 ruimte schept voor een inclusieve cultuur. “Onze vereniging trekt allerlei achtergronden, studies en persoonlijkheden aan. Dat geeft energie en vraagt om duidelijke keuzes,” zegt zij. Het vorige bestuur zette sociale veiligheid als speerpunt neer; het huidige bestuur trekt die focus dit jaar in passende mate door. Een veilige clubcultuur vormt volgens Lucine een essentieel fundament voor de vereniging.
Van pilot tot structureel beleid
De nadruk op inclusie ontstond in het seizoen 2021/2022, vlak na corona. In die periode kwam er binnen de vereniging ruimte voor nieuwe thema’s en maatschappelijke discussies, inclusief de vraag hoe studentenverenigingen omgaan met diversiteit en sociale veiligheid.
Een interne peiling liet zien dat leden graag wilden meedenken. Daarop startte de studentenvoetbalvereniging een Commissie Inclusiviteit (IncluCie). De commissie verkent sindsdien vragen rond diversiteit en organiseert zichtbare en minder zichtbare initiatieven.
Eén van de meest in het oog springende momenten is de deelname aan de Utrechtse Pride. Leden vaarden enthousiast mee met de boot door de grachten. Daarnaast wappert de regenboogvlag op het complex en draagt elke aanvoerder een regenboogband. “Fanatieke voetballers met zo’n band aan de arm, dat straalt iets uit,” zegt Lucine. “Trots, maar ook een uitnodiging: je mag hier jezelf zijn.”
Inclusie breder dan LHBTIQ+
De vereniging richt zich nadrukkelijk op een bredere definitie van inclusie. Zo staat neurodiversiteit op de agenda. Ook de instroom van MBO-studenten past in die lijn. Het bestuur koos dit jaar bewust voor een open deur richting deze groep en heet hen actief welkom binnen de vereniging.
Een historisch verschil tussen het aantal heren- en damesteams vervaagde de afgelopen jaren. Inmiddels is de verdeling gelijk. De club ziet dat als een belangrijke stap in cultuurverandering: respect en gelijkwaardigheid als dagelijkse praktijk, niet als losse actie.
Een cultuur die je ziet én voelt
Op zaterdagen, wanneer de teams spelen op de Utrechtse velden, valt iets op. De sfeer schakelt moeiteloos tussen fanatisme en plezier. Leden letten op elkaar en dragen samen een prettige, veilige sfeer. Coaches sturen op respect en commissies organiseren activiteiten buiten het veld, waardoor het clubgevoel doorloopt na het laatste fluitsignaal.
“Het draait ook om bewustzijn,” zegt Lucine. “Je denkt na over wat je zegt, hoe je elkaar benadert en welke ruimte je geeft aan een ander. Binnen Odysseus is dat bewustzijn inmiddels iets normaals; maar met onze cultuur stralen we dat ook graag naar buiten uit. Een veilige omgeving ontstaat niet vanzelf.”
De voorzitter ziet die houding als het kloppend hart van de vereniging. “Wij spelen met regenboogbanden, varen mee met de Pride en trekken bewust nieuwe groepen leden aan. Dat zegt iets over onze identiteit.”