01-10-2017

Sport en vluchtelingen

Utrechtse sportvereniging zetten de deuren open voor vluchtelingen. En of het nou om voetbal of basketbal gaat, die (vaak jonge) vluchtelingen zijn ongelooflijk blij dat ze kunnen bewegen en met anderen in contact kunnen komen via een taal die vaak geen woorden nodig heeft: sport. Maar ook de verenigingen zelf halen voldoening uit hun extra inspanningen. 

Maandagavond, Sportcentrum David Lloyd in Overvecht. Een paar jonge basketballers luisteren aandachtig naar hun trainer. Aan de soepele manier waarop hij vervolgens een bal gooit, kun je zien dat hij goed is. Wat je niet ziet: dat de trainer ruim een jaar geleden nog in het Syrische plaatsje Homs woonde, dat dierbaren van hem omkwamen tijdens de oorlog daar, dat zijn ouders naar Nederland vluchtten en hij later volgde. Abdullah Taiem, heet hij. En Abdullah speelde in Syrië al basketbal op het hoogste niveau. Een leven zonder zijn sport? "Dan zou ik echt gek worden," zegt hij na de training in onvoorstelbaar goed Nederlands. "Deze sport betekent alles voor me en ik vind het geweldig dat ik hier kan spelen en bij BCU training kan geven."

Basketbalclub Utrecht en Cangeroes werken veel samen en trekken ook samen op wanneer het gaat om het 'opnemen' van vluchtelingen. Dat begon in februari 2016 met het organiseren van een basketbaldag voor vluchtelingen in sporthal Nieuw Welgelegen. "De problematiek van mensen die hun eigen land vanwege een oorlog moeten ontvluchten, raakte me,"zegt Brigitta Schutgens, moeder van een dochter die bij BCU speelt. "Ik ontdekte via Welkom in Utrecht dat veel sportclubs evenementen voor vluchtelingen organiseren en dacht toen: dat ga ik ook doen."

Draaiboek
Ze kwam in contact met Arletta van Alteren, die bij Cangeroes veel voor vluchtelingen doet, en samen zetten ze de dag op poten. De gemeente stelde de sporthal gratis beschikbaar en met een draaiboek vol tips van Welkom in Utrecht in de hand werd het evenement een succes: er kwamen zo'n 75 deelnemers uit de noodopvang Kanaleneiland en de AZC's in Oog in Al. Er was zelfs sportkleding geregeld die iedereen mocht houden. "Maar dat wilden ze niet. Het asielzoekerscentrum heeft namelijk strenge regels wat betreft de hoeveelheid kleding. Die moet in een paar tassen passen in verband met mogelijke verhuizingen."
Na de basketbaldag wisten vluchtelingen de verenigingen steeds beter te vinden, ook dankzij de bemoeienis van Vluchtelingenwerk. "Inmiddels spelen er zo'n acht jongens en meisjes uit andere Syrië, Iran en Afghanistan bij beide verenigingen en we hebben zelfs iemand die bardiensten draait."
De verenigingen hebben het niet heel breed en leggen er financieel wel op toe, want de vluchtelingen hoeven momenteel geen contributie te betalen. Er zijn daarom al gesprekken geweest met de gemeente, de VSU en de basketbalbond. "Het is ingewikkeld omdat die contributie ook een probleem kan zijn voor Nederlanders die het niet breed hebben. De vereniging steunt me in alles en we willen graag iets blijven betekenen, dus ik hoop dat er een oplossing komt."
In dat geval kan de vereniging ook meer vrijwilligerswerk aanbieden, wat een grote wens is van Brigitta. "Het moet vreselijk zijn om geen duidelijkheid te hebben over je toekomst en intussen ook geen nuttige dingen te kunnen doen. Vrijwilligerswerk doen is dé manier om te integreren en een leuke bezigheid te hebben."

Direct omarmd
Kampong startte eind 2015 al met voetbal voor vluchtelingen. Er waren in die tijd zowel intern als extern mensen die plannen hadden. "Toen een groep mensen bij Kampong een concreet initiatief voorstelde, heb ik als vice-voorzitter dat idee direct omarmd," zegt Rob Besjes net voor het begin van de vrijdagse inloopavond.
Kampong zocht de benodigde vrijwilligers bij elkaar, regelde via gulle gevers kleding en schoenen en belandde via Welkom in Utrecht bij de noodopvang in Kanaleneiland. Daar waren ze blij met de uitnodiging. "We wisten helemaal niet waar we aan begonnen en of het wel zou lopen, maar we vermoedden een grote behoefte aan sporten en contact maken met anderen."
Na een wat chaotische startavond vroeg Rob een paar voetballers om de toeloop van binnenuit in goede banen te leiden. Er werd een WhatsApp-groep in het leven geroepen voor de communicatie. Vanaf dat moment liep het initiatief als een trein en verwelkomde Kampong iedere vrijdag zo'n 16 vluchtelingen die op een half veld partijtjes speelden. De vereniging zorgde ook voor het vervoer van en naar de noodopvang via busjes van de kinderopvang en de uitbater trakteerde op chocomel met slagroom. Een groep van maximaal tien vrijwilligers zorgde bij toerbeurt voor de begeleiding. "Het was een prima concept. Onze eigen vrijdagavondvoetballers stonden ervoor open soms te mixen. Het mooiste om te horen was hoe een keeper, die twee weken tevoren Homs nog was ontvlucht, vanuit zijn goal constateerde dat niet alleen de vluchtelingen maar ook de Kampongspelers er blij van werden. Vanuit respect gingen we hen trouwens de 'Kampong Internationals' noemen."

Met de fiets
De vereniging had bij de start van het huidige seizoen alweer plannen voor voortzetting van het initiatief en er kwam zelfs een klein budget. "We besloten alleen om de busjes niet meer te gebruiken. Het leek ons goed wanneer de internationals met de fiets zouden komen, zoals Nederlanders ook doen."
Afgelopen winter bleek de belangstelling terug te lopen. Niet alleen vanwege de kou, ook omdat de noodopvang in Kanaleneiland de deuren sloot en mogelijke 'opvolgers' uit de opvang in Oog in Al moeilijker bereikbaar waren: het vinden van aanspreekpunten lukte niet en de opkomst werd te laag om teams te maken. "We hadden meer vrijwilligers dan internationals. Daarom hebben we tegen de laatste paar actieve internationals gezegd: jongens, we stoppen de organisatie. Jullie blijven echter welkom, om aan te schuiven bij onze vrijdagvoetballers. Mocht de belangstelling daarvoor toch te groot worden, dan bedenken we op dat moment wel weer een pasklare oplossing."
Even later komt er toch een groep van acht internationals aanfietsen. Na het omkleden lopen ze het veld op om met de Nederlanders te ballen. Langs de lijn geniet Rob Besjes. "Ik had niet meer op zoveel man gerekend, maar dit is hartstikke mooi, toch."

Zowel Kampong als BCU/Cangeroes zocht contact met de stichting Welkom in Utrecht. Die stemt initiatieven van bewoners en organisaties af met vluchtelingen in de opvang. Hun aantal schommelde de afgelopen anderhalf jaar tussen de 600 en de 1.000. Andere sporten waar vluchtelingen aan meedoen of hebben meegedaan zijn onder meer beachvolleybal, handbal, tennis en boksen. Volgens Frank van Soest van Welkom in Utrecht zijn alle initiatieven, dus niet alleen die op sportgebied, bijzonder nuttig. "Uit onderzoek blijkt dat contacten in 60 procent van de gevallen een vervolg krijgen. Voor de integratie is dat natuurlijk alleen maar goed."
welkominutrecht.nu

 

Sport doet meer! Onder die noemer ontplooit Utrecht tal van maatschappelijke initiatieven op het gebied van sport en bewegen. De gemeente Utrecht, Harten voor Sport, VSU en sportaanbieders werken samen om de inspirerende voorbeelden daarvan in de schijnwerpers te zetten.
 

Klik hier om de foto's in het Facebook-album van Sport doet Meer te bekijken.

Bekijk hier het Sport doet Meer magazine vol met meer inspirerende verhalen.

Tekst en beeld: Eddy Steenvoorden